Waarom handige rijtjes funest zijn, en wat wel te doen

handige-rijtjes-funest

Stel je voor, je hebt met veel moeite het rijtje van bijvoorbeeld de Duitse naamvallen in je hoofd gekregen en nu wil je iets zeggen in het Duits. Je begint je zin en je wilt iets relatief eenvoudigs zeggen.

Je stamelt. Het komt niet vloeiend je mond uit.

En dat terwijl je de rijtjes zo goed uit je hoofd hebt geleerd… Het blijkt in de praktijk niet te werken op deze manier.

De handige rijtjes zijn toch niet zo handig.

Het onderstaande voorbeeld komt uit het Duits, maar het principe geldt voor elke taal. (Russische aspectparen, Spaanse subjunctief etc.)

Hoe je het nu doet: vanaf de grond opbouwen

Stel je wilde zoiets zeggen als “de man gaf de vrouw het boek”. Dit is een kort zinnetje, maar kijk nu eens hoeveel overuren je hersens moeten maken als je de zin helemaal vanaf de grond wilt opbouwen:

  1. “Der Mann” (dit lukt je nog wel)
  2. Werkwoord “geben”, 3e persoon enkelvoud verleden tijd, gab-gabst-gab-…, dus “gab”
  3. “Die Frau”, maar dit is meewerkend voorwerp, dus 3e naamval, dem-der-dem-den, die wordt der, dus “der Frau”
  4. “Das Buch”, lijdend voorwerp, dus 4e naamval, den-die-das-die, das blijft das, dus “das Buch”

Na enig denkwerk heb je “Der Mann gab der Frau das Buch” uit je mond gekregen. Ik ga er dan wel vanuit dat je niet getwijfeld hebt over de naamvallen en dat je de rijtjes goed kent.

Maar hoe lang duurt het om de hele zin uit te spreken?

Juist, veel korter dan de tijd die je nodig hebt om bovenstaand algoritme in je hoofd af te werken. Om maar niet te spreken over een kleine uitbreiding van deze zin, zoals “de oude man gaf de vrouw het interessante boek”.

Je hersens hebben meer tijd nodig om de rijtjes af te gaan en toe te passen dan je mond nodig heeft om de zin uit te spreken.

‘Handige’ rijtjes zijn niet op de toepassing gericht.

Als je dingen onthoudt in een rijtje, dan zul je ze ook vanuit een rijtje toepassen. Niet handig.

Een alternatief dat wel werkt: bouwblokken gebruiken en vervangen

Gelukkig is er een eenvoudige oplossing. In het voorbeeld “de man gaf de vrouw het boek” werd de zin vanaf de grond opgebouwd.

Maar wat nou als we een aantal van dit type zinnetjes al in ons hoofd hebben zitten en alleen maar hoeven te substitueren? Deze zin bestaat in feite uit 4 blokjes: “der Mann”, “gab”, “der Frau”, “das Buch”. Wat nou als je niet hoeft na te denken over bijvoorbeeld het 3e blokje.

Een simpel rekensommetje laat zien dat je met een klein aantal bouwblokken de complete structuur van al dit type zinnetjes kunt ‘vangen’: Er zijn 4 naamvallen, 3 geslachten (plus 1 meervoud) en 3 groepen (der, ein en geen lidwoord), dus 4 x 4 x 3 = 48 bouwblokken. Deze 48 bouwblokken kunnen in 12 zinnen gestopt worden (zie het artikel alle Duitse naamvallen in maar 12 zinnen).

Stel je nu eens voor dat je je concentreert op deze bouwblokken in plaats van op ‘handige’ rijtjes. Een zin bouwen is dan simpelweg het aan elkaar plakken van kant-en-klare bouwblokjes.

Stel je kent de zinnetjes “der Mann gab der Frau das interessante Buch” en “Eine Frau gibt dem Mann ein interessantes Buch”. Uit deze twee zinnetjes kun je nu ongelooflijk veel combinaties maken:

  • Der Mann gibt dem Mann ein interessantes Buch
  • Eine Frau gab der Frau das interessante Buch
  • Eine Frau gab dem mann das interessante Buch
  • Etc.

Bouwblokken gebruiken en vervangen gaat razendsnel

Maar het mooiste is nog wel dat je dit heel snel kunt. Bouwblokken aan elkaar knopen gaat razendsnel, en ze vervangen ook.

Als je heel snel “ein interessantes Buch” weet, dan kun je ook snel “ein altes Buch”, of “ein interessantes Mädchen” zeggen. Met enig oefenen zullen al deze combinaties razendsnel uit je mond komen, waardoor je meer tijd hebt om na te denken over wat je wilt zeggen, in plaats van je zorgen te maken over hoe je het moet zeggen.

Vond je dit artikel nuttig? Help anderen door erover te tweeten of het artikel te liken.

Reacties

  1. Nick says:

    Geweldige website, extreem fantastische tips en goed geschreven artikelen (kort en bondig en toch krachtig). Goed gebruik van het Pareto principe. Ik ben nu een aantal maanden bezig met het leren van Duits volgens de methode van deze website, en ik ben onlangs klaar met het doornemen van een frequentiewoordenboek. Ik heb nu al zo’n gemak met het lezen van Duitse teksten. Nu ga ik aan de slag met wat basisgrammatica en dit helpt reuze. Echt geweldig hoe je het zo simpel maakt om een taal te leren.

Praat gezellig mee!

*