Woordjes leren als een Pro: een krachtige geheugentechniek

 

Woordjes leren - geheugentechniek mnemotechniek

Woordjes leren moeilijk? Met een klein beetje oefening beheers je na vandaag een geheugentechniek waardoor woordjes leren heel makkelijk wordt. Sterker nog: het wordt zelfs leuk.

Verder onthou je de woordjes langer én je hebt minder herhalingen nodig. Dat is dus dubbele tijdswinst.

Maar het mooiste is nog wel dat je er verder helemaal niets nieuws voor nodig hebt, behalve je eigen hersens en een beetje oefening. Deze geheugentechniek, mnemotechniek, lijkt op het eerste oog een beetje vreemd, maar juist daarom werkt hij zo goed.

Toen ik de techniek zelf voor het eerst uitprobeerde was ik sceptisch, maar ik was al snel overtuigd toen ik een week later een lijst van zo’n 50 woorden bijna allemaal wist. En dat terwijl ik de woorden in de tussentijd niet herhaald had…

De techniek is het makkelijkst uit te leggen aan de hand van twee concrete voorbeelden:

De geheugentechniek in actie

Een voorbeeld voor Spaans

Het Spaanse woord voor het schip is el barco (el is mannelijk in het Spaans). Stel je een groot schip voor dat de haven van Rotterdam binnenvaart. Er staan allemaal Spaanse mannen met ontbloot bovenlichaam op het dek te dansen en ze overgieten zich met Spaanse olijfolie om te vieren dat ze zijn aangekomen. Op de zijkant van het schip is een gigantische barcode geschilderd. Een medewerker van de haven scant met een handscanner de barcode en zegt: “Aha, dit schip komt uit Spanje.”

Dus: schip-barcode-Spaanse mannen.

Een voorbeeld voor Russisch

Het Russische woord voor morgen (dag na vandaag) is zavtra (завтра). Denk aan een vriend die morgen een mooie vliegvakantie naar Rusland gaat maken en net te horen heeft gekregen dat hij niet vanaf zijn geliefde Schiphol maar vanaf Zaventem (Brussel) vliegt. Hij is helemaal van slag en kraamt de volgende onzin uit: “Pfff, ik moet morgen naar Zaventem. Ik denk dat ik de tram neem in plaats van de fiets.”

Dus: morgen-Zaventem-tram-Rusland.

Waarom deze techniek zo goed werkt

Je hersens zijn van nature zo ‘ontworpen’ dat ze oorzaak-gevolg-verhaaltjes makkelijk kunnen onthouden: de pan is heet – je raakt hem met je vingers aan – je trekt je hand snel terug vanwege de pijn. Verder scannen je hersens voortdurend op onverwachte gebeurtenissen; je onthoudt bijvoorbeeld vreemde uitspraken van mensen, je onthoudt niet elke keer dat iemand hallo tegen je heeft gezegd.

Lijstjes met woorden zijn voor je hersens niets anders dan een verzameling letters waar ze niets aan kunnen verbinden. Ze gaan hoogstens je kortetermijngeheugen in; het is niet de moeite waard voor je hersens om de woorden in het langetermijngeheugen op te slaan.

Hoe krijg je de woorden dan wel in je langetermijngeheugen? Je moet als het ware je hersens vertellen dat ze het moéten onthouden, dat het onverwacht is. Ezelsbruggetjes werken hier perfect bij. De mnemotechniek kun je zien als een aaneenschakeling van zelfverzonnen ezelsbruggetjes.

Hoe pas je hem zelf écht goed toe? Het stappenplan

Het vormen van een krachtige associatie gaat volgens een simpel stappenplan. De volgorde van de stappen is belangrijk maar ook erg ‘logisch’; na een paar keer toepassen doe je het automatisch.

Hieronder is het Spaanse voorbeeld voor el barco uitgewerkt:

  1. Neem het Nederlandse woord, in dit geval het schip, en visualiseer dit.
  2. Kijk naar de vertaling (el barco) en laat alle woorden die er op rijmen of op lijken in je opkomen. Bij vreemde woorden moet dit per lettergreep (bar-co). In het voorbeeld gebruik ik het woord barcode, maar je had ook in een bar met Co kunnen zitten, of in een bar met een vriend over de coalitie kunnen praten. Gebruik het eerste dat in je opkomt.
  3.  Probeer de woorden die bij stap 2 het eerste in je opkwamen te koppelen aan de visualisatie van het Nederlandse woord (en dus niet aan de klanken). Pas de goede volgorde toe; ga dus niet met Co naar een bar toe, maar je komt in een bar Co tegen anders onthoud je cobar in plaats van barco.
  4. Maak de associatie zo absurd, persoonlijk, levendig etc. mogelijk. Hoe gekker, hoe beter (Spaanse mannen met ontbloot bovenlijf die zich overgieten met olijfolie).
  5. Pas de techniek toe voor 5 tot 10 woordjes en herhaal het Nederlandse rijtje om te kijken of je de woordjes nog weet. Deze stap is om het woord nog meer in het langetermijngeheugen te krijgen.

De visualisatie van het Nederlandse woord in stap 1 is erg belangrijk; als je vloeiend wilt praten denk je ook vanuit de beelden, niet vanuit de klank van het Nederlandse woord zelf. Je wilt niet een soort wandelend woordenboek worden.

Oefening baart kunst

De techniek lijkt misschien een beetje vreemd, maar is makkelijk aangeleerd dan je misschien zou denken. Hoe vaker je de techniek toepast, hoe makkelijker je zelf een krachtige associatie kunt verzinnen. Ik doe er nu zelf zelden langer dan 10 seconden over om bij een nieuw woord een krachtige associatie te verzinnen.

Na verloop van tijd ken je ook steeds meer woorden, en deze kun je vervolgens ook gebruiken in de volgende associaties. En mocht je denken dat je niet creatief genoeg bent om zulke associaties te verzinnen:

Ieder mens is creatief, alleen weet nog niet iedereen het van zichzelf.

Probeer het zelf: een kleine oefening/uitdaging

Hieronder heb ik 10 woorden uit de Spaanse top-100 van meestgebruikte woorden opgeschreven.

Verzin zelf krachtige associaties volgens het stappenplan (neem hier 30 seconden per woord voor) en schrijf alleen de Nederlandse woorden op een blaadje. Kijk over een week nogmaals naar dit blaadje (zet een reminder in je agenda) en kijk hoeveel van de Spaanse woordjes je nog kent.

Ik durf te wedden dat je over een week minimaal 8 van de 10 woorden in één keer weet.

  1. zonder = sin
  2. de keer/de tijd = la vez
  3. (een) beetje = poco
  4. iedere/elke = cada
  5. weten = saber
  6. kunnen = poder
  7. zeer (als in zeer goed, zeer interessant)= muy (spreek uit: moei)
  8. al = ya
  9. alle/alles = todo
  10. want/omdat = porque (spreek uit: porkèh)

Mocht je écht niets kunnen verzinnen bij een van deze woorden, dan zijn hier mijn associaties bij deze Spaanse woorden.

P.S. Weet je het Spaanse woord voor (het) schip nog? En het Russische woord voor morgen?

Reacties

  1. Karen says:

    Ik gebruik ook synoniemen in de taal. In het Russisch maak ik een grapje. Ik nies en dan zeg ik kofje.Als je niest met een zachte g zoals (ja) chatsoe kofje zeg he Ik wil koffie

    Ook met je handen bewegingen maken helpt goed. Zoals filmpje R for Russian. Deze leuke blonde dame leert je op you tube een aantal werkwoorden met bewegingen.

  2. Sofie VdB says:

    Hoe doe je zinnen zoals…
    Rust lekker uit en beterschap = repose-toi et bon retablissement
    bedankt. tot gauw = merci. À bientôt
    Ik ken het franse woord niet = je ne connais pas le mot en français
    …?

    • Tristan Bains says:

      Als het goed is ken je de losse woordjes in de zinnen, anders moet je deze ook nog leren. Zinnetjes zijn daarna simpelweg een kwestie van (slim) herhalen, bijvoorbeeld met behulp van spaced repetition als in de Anki app

  3. dave says:

    Geniaal! Ik vergeet el barco nooit meer. Hoe zou je dit doen voor medische woorden ( ziekteleer? ) misschien ook fijn om er op deze manier ook bij te leren wat bepaalde symptomen zijn?

    • Tristan Bains says:

      In principe gewoon met dezelfde techniek. Er zijn wel andere technieken om meer info te koppelen, maar dat valt een beetje buite de scope van deze site. Kijk voor de aardigheid eens naar boeken van Tony Buzan, daar staan allerlei technieken in.

  4. Sjoerd says:

    Hoe zouden jullie korte woorden doen? Zoals veel van de eerste woorden in een frequentie woordenboek. Woorden zoals à, sur etc.
    Alvast bedankt!

    • Tristan Bains says:

      In principe op dezelfde manier, maar je kunt deze misschien het beste leren in combinaties met andere woorden/zinnetjes. Dus in jouw voorbeeld sur la table, of sur le pont d’Avignon, wat er ook als eerste in je opkomt (belangrijk!)

  5. xkoeckiiej says:

    Hoe zou je
    “Overgeven – sich erbrechen”
    “Verschrikkelijk – fürchterlich”
    Doen ?
    Zo heb ik nog zon 50 woorden die ik moet leren waar ik niks bij kan verzinnen.

    • Tristan Bains says:

      het eerste dat in me opkomt:
      – “sich erbrechen” klinkt als “breken”; als ik moet overgeven dan breek ik bijna mijn nek, zo krachtig is het
      – “fürchterlich” is inderdaad lastig; misschien niet heel politiek correct, maar het eerste dat in me opkomt is “Führer”, en dat was een verschrikkelijke man.

      Het idee achter image association is niet per se dat je het precieze woord vangt, maar dat je er meteen dichtbij zit, zie mijn associatie voor “fürchterlich” bijvoorbeeld. verschrikkelijk -> beeld van der Führer -> fürchterlich

      • xkoeckiiej says:

        bedankt ! gek genoeg ben ik de woorden die ik met deze methode geleerd heb nog steeds niet vergeten xD
        bedankt voor de tut!

Praat gezellig mee!

*